Αρθροπλαστική Γόνατος

Η ολική αρθροπλαστική γόνατος είναι μια χειρουργική επέμβαση κατά την οποία οι φθαρμένες ή κατεστραμμένες επιφάνειες του γονάτου αντικαθίστανται με τεχνητά συστατικά, γνωστά ως προθέσεις. Η επέμβαση αυτή συνιστάται κυρίως για άτομα με σοβαρούς πόνους ή αναπηρίες στο γόνατο που οφείλονται σε παθήσεις όπως η οστεοαρθρίτιδα, η ρευματοειδής αρθρίτιδα ή τραυματισμούς, και που δεν έχουν ανταποκριθεί στις συντηρητικές θεραπείες.

Βασικά Σημεία της Ολικής Αρθροπλαστικής Γόνατος

1. Ενδείξεις:
– Σοβαρή οστεοαρθρίτιδα που προκαλεί έντονο πόνο και περιορισμό της κινητικότητας: Πρόκειται για μια προχωρημένη μορφή αρθρίτιδας, όπου η φθορά του αρθρικού χόνδρου είναι εκτεταμένη, με αποτέλεσμα τα οστά να τρίβονται μεταξύ τους. Αυτό οδηγεί σε συνεχή πόνο, φλεγμονή και δυσκαμψία, περιορίζοντας σοβαρά την καθημερινή λειτουργία, όπως το περπάτημα, το σκύψιμο ή η χρήση σκαλοπατιών.
– Ρευματοειδής αρθρίτιδα με παραμόρφωση και αστάθεια της άρθρωσης: Χρόνια φλεγμονώδης πάθηση, όπου το ανοσοποιητικό σύστημα προσβάλλει τις αρθρώσεις, προκαλώντας προοδευτική βλάβη. Η παραμόρφωση της άρθρωσης μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη αστάθεια, δυσκολεύοντας την εκτέλεση βασικών δραστηριοτήτων και προκαλώντας έντονο πόνο ακόμα και σε ηρεμία.
– Αρθρίτιδα μετά από τραυματισμό του γόνατου: Οξεία ή χρόνια βλάβη στο γόνατο, όπως κάταγμα ή ρήξη συνδέσμων, μπορεί να προκαλέσει αρθρίτιδα, με την άρθρωση να φθείρεται σταδιακά λόγω ανώμαλης πίεσης και επιπρόσθετης φθοράς, οδηγώντας σε πόνο, οίδημα και δυσκαμψία που επιδεινώνεται με το χρόνο.
– Αποτυχία προηγούμενων χειρουργικών επεμβάσεων στο γόνατο: Σε περιπτώσεις όπου οι παλαιότερες χειρουργικές επεμβάσεις δεν έχουν αποφέρει το αναμενόμενο αποτέλεσμα ή έχουν προκαλέσει επιπλοκές, η άρθρωση συνεχίζει να παρουσιάζει δυσλειτουργία. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε επίμονο πόνο και περιορισμό της κίνησης, απαιτώντας νέα χειρουργική παρέμβαση για την αποκατάσταση της άρθρωσης.

2. Διαδικασία:
– Προεγχειρητικός Σχεδιασμός: Ο χειρουργός πραγματοποιεί λεπτομερή απεικονιστικές εξετάσεις, όπως ακτινογραφίες και μαγνητικές τομογραφίες (MRI), για να αξιολογήσει την έκταση της βλάβης και να σχεδιάσει με ακρίβεια την προσέγγιση της επέμβασης. Οι εικόνες επιτρέπουν τον εντοπισμό των φθαρμένων περιοχών και τη σωστή προσαρμογή της πρόθεσης.
– Αναισθησία: Χορηγείται είτε γενική αναισθησία, που προκαλεί πλήρη αναισθησία του ασθενούς, είτε νωτιαία αναισθησία, που μουδιάζει μόνο την περιοχή κάτω από τη μέση. Η επιλογή της αναισθησίας γίνεται ανάλογα με την κατάσταση του ασθενούς και την πολυπλοκότητα της επέμβασης.
– Χειρουργική Διαδικασία: Ο χειρουργός πραγματοποιεί μια τομή στο γόνατο για να έχει πρόσβαση στην άρθρωση. Ο φθαρμένος χόνδρος και το οστό αφαιρούνται με ακρίβεια, και τα προσθετικά μέρη (συνήθως κατασκευασμένα από μέταλλο και πλαστικό) τοποθετούνται για να αντικαταστήσουν τις κατεστραμμένες επιφάνειες. Η πρόθεση προσαρμόζεται για να ταιριάζει απόλυτα με την ανατομία του ασθενούς.
– Κλείσιμο της Τομής: Μετά την τοποθέτηση της πρόθεσης, η τομή κλείνεται προσεκτικά με ράμματα ή συρραπτικά. Ένας σωλήνας αποστράγγισης μπορεί να τοποθετηθεί προσωρινά για να απομακρύνει τυχόν συσσωρευμένα υγρά, μειώνοντας τον κίνδυνο μετεγχειρητικών επιπλοκών όπως το οίδημα.

3. Τύποι Προθέσεων:
– Συγκολλημένη Πρόθεση: Αυτή η πρόθεση στερεώνεται στο κόκκαλο με τη χρήση ειδικού οστικού τσιμέντου, το οποίο λειτουργεί σαν συγκολλητικό υλικό. Το τσιμέντο γεμίζει τα κενά ανάμεσα στην πρόθεση και το οστό, εξασφαλίζοντας άμεση και σταθερή σύνδεση, επιτρέποντας την πρώιμη φόρτιση και την επαναφορά της λειτουργίας του γόνατος.
– Μη Συγκολλημένη Πρόθεση: Πρόκειται για πρόθεση με πορώδη επιφάνεια που επιτρέπει στο οστό να αναπτυχθεί πάνω της, δημιουργώντας μια φυσική σταθεροποίηση με τον χρόνο. Αυτή η μέθοδος στηρίζεται στη βιολογική διεργασία της οστικής ανάπτυξης και προτιμάται σε νεότερους ασθενείς, με καλή οστική υγεία, που μπορούν να υποστηρίξουν την ανάπτυξη του οστού.
– Υβριδική Πρόθεση: Συνδυασμός της συγκολλημένης και μη συγκολλημένης προσέγγισης, όπου τα μέρη της πρόθεσης που έρχονται σε επαφή με ισχυρότερα οστά, όπως το μηριαίο, στερεώνονται με οστικό τσιμέντο, ενώ τα άλλα μέρη, όπως το πυελικό, επιτρέπουν την οστική ανάπτυξη για σταθερότητα. Αυτή η προσέγγιση επιτυγχάνει τόσο την άμεση όσο και τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα.

4. Αποκατάσταση:
– Φροντίδα μετά την επέμβαση: Αμέσως μετά τη χειρουργική επέμβαση, δίνεται έμφαση στη διαχείριση του πόνου με φαρμακευτική αγωγή, στη φροντίδα των χειρουργικών τραυμάτων για την αποφυγή μολύνσεων και στην πρόληψη επιπλοκών όπως η θρόμβωση, με τη χρήση αντιπηκτικών φαρμάκων και ελαστικών καλτσών συμπίεσης.
– Φυσικοθεραπεία: Ξεκινάει συνήθως μέσα στις πρώτες 24 ώρες μετά την επέμβαση και περιλαμβάνει ασκήσεις που βοηθούν στην αποκατάσταση της κινητικότητας και της δύναμης. Η σταδιακή επαναφορά της κίνησης του γόνατος είναι κρίσιμη για την επιτυχή αποκατάσταση και την πρόληψη της ακαμψίας.
– Αποκατάσταση: Διαρκεί από μερικούς μήνες έως και έναν χρόνο, ανάλογα με την ηλικία του ασθενούς, τη γενική κατάσταση της υγείας και την αφοσίωση στο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας. Η βελτίωση της λειτουργίας της άρθρωσης και η ανακούφιση από τον πόνο γίνονται σταδιακά, με την πλειοψηφία των ασθενών να επιστρέφουν σε καθημερινές δραστηριότητες χωρίς πόνο.

5. Αποτελέσματα και Επιπλοκές:
– Αποτελέσματα: Η πλειοψηφία των ασθενών αναφέρει σημαντική ανακούφιση από τον πόνο και βελτίωση στη λειτουργία του γόνατος μετά την επέμβαση, επιτρέποντας την επιστροφή σε καθημερινές δραστηριότητες που προηγουμένως ήταν περιορισμένες λόγω του πόνου.
– Επιπλοκές: Αν και σπάνιες, οι επιπλοκές μπορεί να περιλαμβάνουν μόλυνση, φθορά των προσθετικών μερών, εξάρθρωση ή θρόμβωση. Οι περισσότερες προθέσεις έχουν διάρκεια ζωής 15-20 χρόνια, αλλά παράγοντες όπως το επίπεδο δραστηριότητας και η υγεία των οστών επηρεάζουν τη μακροχρόνια λειτουργικότητά τους.